
Ο Αρτινός οικονομολόγος και αναπληρωτής τομεάρχης Ανάπτυξης του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Σωτήρης Γεωργούλας, μίλησε στη «Ναυτεμπορική» για τις ισχυρές αναταράξεις που προκαλεί η γεωπολιτική αβεβαιότητα στην οικονομία και στις διεθνείς αγορές.
Με το βλέμμα στραμμένο στις τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, ανέλυσε τις επιπτώσεις στην ενέργεια και στον πληθωρισμό, τον κίνδυνο δευτερογενών ανατιμήσεων στα τρόφιμα και στα λιπάσματα, αλλά και τα δύσκολα διλήμματα που αντιμετωπίζουν οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες.
Όπως επισήμανε, τον τελευταίο χρόνο οι αναταράξεις στο γεωπολιτικό πεδίο είναι ιδιαίτερα έντονες και καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη οποιαδήποτε ασφαλή πρόβλεψη για την πορεία της οικονομίας και των αγορών.
«Πολλές φορές έχουμε φύγει Παρασκευή για Σαββατοκύριακο και έχουμε επιστρέψει τη Δευτέρα βρίσκοντας ένα τελείως διαφορετικό οικονομικό περιβάλλον εξαιτίας των γεωπολιτικών εξελίξεων», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της νέας περιόδου είναι η έντονη μεταβλητότητα. Όπως σημείωσε, ειδικά μετά το «Liberation Day» της διακυβέρνησης Τραμπ, γίνεται πλέον σαφές ότι «η μεταβλητότητα ήρθε για να μείνει».
Οι επιπτώσεις, όπως εξήγησε, είναι ήδη ορατές σε όλες τις βασικές κατηγορίες επενδυτικών στοιχείων: Στις μετοχές, στα ομόλογα, στα εμπορεύματα αλλά και στα επιτόκια. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι κεντρικές τράπεζες ακολουθούν σε μεγάλο βαθμό μια στάση «wait and see», παρακολουθώντας τα οικονομικά δεδομένα πριν προχωρήσουν στις επόμενες αποφάσεις τους.
Ενεργειακός πληθωρισμός και δευτερογενείς επιπτώσεις
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε ο Σωτήρης Γεωργούλας στο ζήτημα του πληθωρισμού, υπογραμμίζοντας ότι στην παρούσα συγκυρία έχει έντονα ενεργειακά χαρακτηριστικά και δεν πρόκειται απλώς για πληθωρισμό που προκαλείται από την αυξημένη ζήτηση.
Οι επιπτώσεις του, όπως ανέφερε, δεν περιορίζονται στους καταναλωτές, αλλά επεκτείνονται στις επιχειρήσεις, στις κυβερνήσεις και, φυσικά, στις αποφάσεις των κεντρικών τραπεζών.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι όσο συνεχίζεται η γεωπολιτική αναταραχή, ο ενεργειακός πληθωρισμός μπορεί να προκαλέσει δευτερογενείς ανατιμήσεις σε άλλα βασικά αγαθά.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα λιπάσματα και, κατ’ επέκταση, τα τρόφιμα.
Ο Αρτινός οικονομολόγος στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία των Στενών του Ορμούζ, σημειώνοντας ότι δεν αποτελούν κρίσιμο πέρασμα μόνο για το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, αλλά και για σημαντικό μέρος της παγκόσμιας διακίνησης λιπασμάτων.
Όπως ανέφερε, από την περιοχή περνά περίπου το 30% με 33% των παγκόσμιων λιπασμάτων, γεγονός που σημαίνει ότι μια παρατεταμένη διαταραχή θα μπορούσε να μεταφερθεί σταδιακά στο κόστος της αγροτικής παραγωγής και τελικά στις τιμές των τροφίμων.
Οι συνέπειες αυτές, κατά την εκτίμησή του, ενδέχεται να μη φανούν αμέσως, αλλά αργότερα, καθώς θα περιορίζονται τα υπάρχοντα αποθέματα.
Στο «wait and see» οι κεντρικές τράπεζες
Μέσα σε αυτό το αβέβαιο περιβάλλον, ιδιαίτερα δύσκολο γίνεται και το έργο των κεντρικών τραπεζών.
Ο Σωτήρης Γεωργούλας εκτίμησε ότι οι νομισματικές αρχές θα πρέπει να κινηθούν με μεγάλη προσοχή, καθώς καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στις πληθωριστικές πιέσεις και στην ανάγκη προστασίας της οικονομικής δραστηριότητας.
Αναφερόμενος ειδικότερα στη Fed, σημείωσε ότι η αγορά τιμολογεί το ενδεχόμενο μεταβολών στα επιτόκια μέχρι το τέλος του έτους, ενώ ο ίδιος εκτίμησε ότι σε πρώτη φάση το επιτόκιο θα μπορούσε να παραμείνει αμετάβλητο, χωρίς να αποκλείεται κάποια μεταγενέστερη αύξηση.
Παράλληλα, υπογράμμισε τη βασική διαφορά ανάμεσα στη Fed και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Η ΕΚΤ επικεντρώνεται κατά κύριο λόγο στην πορεία του πληθωρισμού στην Ευρώπη, ενώ για την αμερικανική κεντρική τράπεζα ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν και τα δεδομένα της αγοράς εργασίας και της εξέλιξης των μισθών.
Η μεγάλη διαφορά Ευρώπης – ΗΠΑ
Καθοριστική, σύμφωνα με τον Σωτήρη Γεωργούλα, είναι και η διαφορετική θέση των δύο οικονομιών απέναντι στην ενέργεια.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι παραγωγός και εξαγωγέας ενέργειας, ενώ η Ευρώπη παραμένει σε σημαντικό βαθμό εισαγωγέας και καταναλωτής.
Αυτή η δομική διαφορά καθιστά την ευρωπαϊκή οικονομία περισσότερο εκτεθειμένη σε μια διεθνή ενεργειακή αναταραχή και εξηγεί σε σημαντικό βαθμό τις διαφορετικές προτεραιότητες και αντιδράσεις των δύο μεγάλων κεντρικών τραπεζών.
Το βασικό μήνυμα της παρέμβασης του Σωτήρη Γεωργούλα στη «Ναυτεμπορική» είναι ότι η γεωπολιτική αβεβαιότητα έχει πλέον μετατραπεί σε βασικό οικονομικό παράγοντα. Η ενέργεια, ο πληθωρισμός, τα επιτόκια, οι αγορές και ακόμη και το κόστος των τροφίμων συνδέονται ολοένα και περισσότερο με εξελίξεις που μπορούν να αλλάξουν μέσα σε λίγες ώρες.