Η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, η Alpha Bank, η Eurobank, η Τράπεζα Πειραιώς, οι συνεταιριστικές τράπεζες, οι λοιπές ελληνικές τράπεζες και τα υποκαταστήματα ξένων πιστωτικών ιδρυμάτων που δραστηριοποιούνται στη χώρα αποτελούν σήμερα το ελληνικό τραπεζικό σύστημα.

Ένα σύστημα που, όταν βρέθηκε στα πρόθυρα της κατάρρευσης, δεν σώθηκε μόνο του. Σώθηκε από τις τεράστιες θυσίες του ελληνικού λαού.

Αν σήμερα οι τράπεζες λειτουργούν, ανακοινώνουν υψηλά κέρδη, διανέμουν μερίσματα και εμφανίζονται ως βασικοί πυλώνες της οικονομίας, αυτό οφείλεται στις θυσίες εκατομμυρίων Ελλήνων φορολογουμένων. Οι αλλεπάλληλες ανακεφαλαιοποιήσεις επιβάρυναν τα δημόσια οικονομικά και την κοινωνία, με το επιχείρημα ότι η διάσωση του τραπεζικού συστήματος ήταν αναγκαία για να αποφευχθεί μια γενικευμένη οικονομική κατάρρευση.

Και σήμερα;

Σήμερα ο πολίτης που ζητά ένα μικρό δάνειο, μια αναχρηματοδότηση, μια ουσιαστική διευκόλυνση ή απλώς μια δεύτερη ευκαιρία, βρίσκεται αντιμέτωπος με κλειστές πόρτες, ατελείωτη γραφειοκρατία, εξαντλητικούς ελέγχους και, τις περισσότερες φορές, με μια ψυχρή και απρόσωπη απόρριψη.

Ο μικρομεσαίος επιχειρηματίας, ο αγρότης, ο ελεύθερος επαγγελματίας και η ελληνική οικογένεια αντιμετωπίζονται από το τραπεζικό σύστημα πλέον ως αριθμοί και μόνο. Αν δεν πληρούν κάθε προϋπόθεση, όσο μικρή κι αν είναι η απόκλιση, η απάντηση είναι σχεδόν πάντα η ίδια: «Δεν εγκρίνεται». Και σαν να μην έφτανε αυτό, ακόμη και για εξευτελιστικά μικρά ποσά, σε πολλές περιπτώσεις ζητείται και εγγυητής, λες και ο πολίτης αποτελεί εκ προοιμίου ύποπτο και όχι πελάτη που όλα αυτά τα χρόνια στήριξε το ίδιο το τραπεζικό σύστημα.

Την ίδια ώρα, οι τραπεζικές προμήθειες εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο έντονης δημόσιας συζήτησης, οι πολίτες επιβαρύνονται καθημερινά για πλήθος συναλλαγών και οι τράπεζες εμφανίζουν ιδιαίτερα υψηλή κερδοφορία.

Ποιος χρωστάει σε ποιον τελικά;

Χρωστά ο πολίτης στις τράπεζες ή οι τράπεζες οφείλουν να αναγνωρίσουν ότι η ελληνική κοινωνία συνέβαλε καθοριστικά στη σταθεροποίηση και τη διάσωσή τους;

Κανείς δεν ζητά από τις τράπεζες να λειτουργούν χωρίς κανόνες. Όμως άλλο η συνετή τραπεζική λειτουργία και άλλο η συνεχής άρνηση, η απουσία ευελιξίας και η αίσθηση ότι ο απλός πολίτης βρίσκεται πάντα απέναντι σε ένα απρόσωπο σύστημα που λέει πολύ πιο εύκολα «όχι» παρά «ναι».

Η εμπιστοσύνη δεν αγοράζεται. Δεν επιβάλλεται. Κερδίζεται καθημερινά.

Και όταν χιλιάδες πολίτες αισθάνονται ότι οι τράπεζες θυμούνται την κοινωνία μόνο όταν χρειάζονται τη βοήθειά της, τότε το πρόβλημα δεν είναι μόνο οικονομικό. Είναι βαθιά κοινωνικό και ηθικό.

Το ελληνικό τραπεζικό σύστημα οφείλει να θυμηθεί ότι χωρίς την ελληνική κοινωνία δύσκολα θα είχε επιβιώσει από τη μεγαλύτερη οικονομική κρίση της μεταπολίτευσης. Η κοινωνία πλήρωσε ακριβά τον λογαριασμό. Έχει, λοιπόν, κάθε δικαίωμα να απαιτεί σεβασμό, ουσιαστική στήριξη, δίκαιη μεταχείριση και πραγματική πρόσβαση στη χρηματοδότηση.

Επισήμανση: Το σημερινό άρθρο αποτελεί την αρχή μιας ευρείας δημοσιογραφικής έρευνας για το σύνολο του τραπεζικού συστήματος που δραστηριοποιείται στην Ελλάδα. Το επόμενο διάστημα θα ακολουθήσουν ξεχωριστά δημοσιεύματα για την Εθνική Τράπεζα, την Alpha Bank, τη Eurobank, την Τράπεζα Πειραιώς, τις λοιπές ελληνικές τράπεζες, τις συνεταιριστικές τράπεζες, τα υποκαταστήματα ξένων πιστωτικών ιδρυμάτων και διεθνών τραπεζών που δραστηριοποιούνται στη χώρα, καθώς και για τον θεσμικό και εποπτικό ρόλο της Τράπεζας της Ελλάδος. Με τεκμηριωμένα στοιχεία, πραγματικά περιστατικά και δημόσια διαθέσιμα δεδομένα θα αναδείξουμε όσα οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν. Γιατί η διαφάνεια, η λογοδοσία και ο δημόσιος έλεγχος είναι υποχρέωση όλων.

 

«Π»